پاروویروس سگ (CPV) – بیماری کشنده

پاروویروس سگ بیماری است که معمولاً در بین سگهای جوان شش هفته تا شش ماهه نژاد های جرمن شفرد، دوبرمن پینچر، روتوایلر، پیت بول و لابرادور رتریور بیشتر دیده می شود.

علائم بیماری شاید به شکل حاد و ناگهانی به صورت بی اشتهایی، استفراغ و اسهال خونی شدید با تلفات زیاد بروز کند.

یا اینکه گاهی به شکل خفیف تر با علائم خواب آلودگی، بی اشتهایی و بدون اسهال باشد.

پاروویروس

مهم ترین علائم بیماری پاروویروس

خواب آلودگی و دپرسیون شدید، بی اشتهایی، استفراغ، دهیدراتاسیون(از دست رفتن آب بدن)، اسهال پیش رونده به سمت هماتوچزی شدید(اسهال خون آلود پرتابی)، به دلیل از دست رفتن آب بدن کاهش فشار خون و کاهش خون رسانی به اندام ها، تاکیکاردی(افزایش ضربان قلب)، نبض ضعیف، سرد شدن اندام های انتهایی و کاهش کلی دمای بدن بروز می کند.

تشخیص بیماری پاروویروس یا CPV

بر پایه تست الایزای مدفوع برای یافتن آنتی ژن پاروویروس (CPV) است و دیدن علائم بالینی بالا بیماری را تأیید می کند.

امروزه کیت های تشخیصی برای شناسایی ویروس که کار را راحت تر کرده اند در بازار وجود دارند.

درمان پاروویروس

در صورت امکان به دلیل پیشرفت سریع علائم و امکان تلفات بالا، سعی کنید سریعاً سگ یا توله را به بیمارستان یا کلینیک دامپزشکی برسانید و روند درمان در همانجا ادامه یابد.

پروتکل درمانی بیماری پاروویروس:

  • حیوان را سریعاً off feed کنید(غذا ندهید) ولی آب در اختیارش باشد.
  • برای جبران دهیدراتاسیون، مایع درمانی با استفاده از سرم های قندی – نمکی حتماً باید انجام شود.
  • داروی ضد استفراغ مانند متوکلوپرامید یا اندانسترون به کار ببرید.
  • باید از ویتامین های گروه ب کمپلکس و نیز سرم حاوی کلرید پتاسیم و دکستروز برای تقویت بدنی و یونی استفاده شود.
  • بهترین آنتی بیوتیک برای درمان بیماری پاروویروس استفاده همزمان از آمپی سیلین و جنتامایسین است. همچنین سفتریاکسون به شکل وریدی خوب جواب می دهد. توجه داشته باشید سفتریاکسون در داخل سرم رینگرلاکتات کریستاله شده و رگ را مسدود می کند، لذا سفتریاکسون را هیچگاه با سرم رینگر مخلوط نکینید یا داخل ورید نزنید.
  • آتروپین در تخفیف حرکات روده ای و کاهش اسهال که منجر به دفع بیشتر مایعات و الکترولیت ها می شود.
  • پروبیوتیک ها در این بیماری تأثیر مثبت دارند، خصوصاً لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس و بیفیدو باکتریوم.
  • در نهایت پرستاری خوب و گرم نگه داشتن توله و معاینه و سرکشی های مرتب در فواصل زمانی کوتاه در مراقبت و بهبودی توله مریض بسیار مؤثرند.

مطالب سایت توسط دامپزشکان مجرب تیم شیک پت تهیه گردیده اند.

جفت گیری سگ

سگها در سال چند بار فحل می شوند؟

جفت گیری سگ هر هشت ماه یک بار اتفاق می افتد.

در گذشته تصور میشد که سگهای ماده سالی دو بار فحل می شوند و به عبارتی دو فصل جفت گیری در سگ وجود دارد.

اما مطالعات جدید نشان می دهد که فاصله دو فحلی در سگ معمولا بین 7 تا 8 ماه به طول می انجامد.

در برخی نژادهای سگ مانند نژاد باسنجی basenji وجود یک فحلی در سال به اثبات رسیده است.

فحلی و متعاقب آن جفت گیری می تواند در تمام فصول سال اتفاق افتد اما به نظر می رسد احتمال وقوع آن در نیمه اول سال بیشتر باشد.

بهترین زمان باروری در سگ چه زمانیست؟

اسپرم سگ نر بارور می تواند تا 7 روز در دستگاه تناسلی ماده زنده بماند و قدرت باروری خود را حفظ کند.

به همین دلیل جفت گیری قبل از تخمک گذاری می تواند منجر به آبستنی شود.

از طرفی تخمک ها 3 روز بعد از تخمک گذاری آماده لقاح می شوند.

بنابراین جفت گیری بعد از تخمک گذاری نیز می تواند منجر به آبستنی شود ولی با این وجود زمان نامناسب جفت گیری، علت اصلی ناباروری در سگهای ماده است.

لذا تکرار جفت گیری به فاصله 48 ساعت احتمال آبستنی را بالا می برد.

زمان تخمک گذاری را با اندازه گیری غلظت پروژسترون خون به روش آزمایشگاهی انجام می دهند.

دوره حداکثری باروری برای جفت گیری های طبیعی دامنه ای از یک روز قبل تا 6 روز بعد از غلیان هورمون LH است.

بنابراین زمان مناسب جفت گیری سگ 4 روز پس از شروع فحلی ایستاده یعنی 4 روز پس از اینکه سگ ماده فحل، شروع به ایستادن به منظور انجام جفت گیری می نماید می باشد.

شل شدن لبه های فرج در زمان فحلی عموما در زمان غلیان LH رخ می دهد.

هنگامی که برای یافتن بهترین زمان جفت گیری در سگ ارزیابی بالینی را به تنهایی مدنظر قرار میدهیم ترکیبی از شروع فحلی ایستاده و آغاز شل شدن فرج می تواند بسیار مفید باشد زیرا هر دو رخداد به طور متوسط 4 روز قبل از شروع لقاح آغاز می شوند.

تشخیص فحلی سگ

به طور کلی در شروع مرحله اول فحلی یا پیش فحلی ودر اوایل فحلی چین های مخاطی مهبل بزرگ، خیزدار و به رنگ صورتی یا صورتی سفید هستند.

علت این تغییرات ضخیم شدن سلولهای پوششی مخاطی و تجمع خیز در بافت زیر مخاط است.

در زمان غلیان LH افزایش پیش رونده ای در چروک خوردن چین ها همراه با رنگ پریدگی آنها رخ می دهد.

بنابراین جفت گیری می بایست 4 تا 6 روز بعد از شروع چروک خوردن چین های مخاطی انجام شود.

چگونگی انجام جفت گیری در سگ

عمل جفت گیری در سگها پیش درآمدی دارد که در آن گاهی مشاهده می شود سگهای نر و ماده قدری به بازیگوشی مشغول شده و حرکاتی مانند دویدن به اطراف و پریدن به سر و کول یکدیگر و بوئیدن را انجام می دهند.

مدت انجام این حرکات ممکن است چندین دقیقه طول کشیده یا خیلی کوتاه باشد.

پس از این مرحله اگر سگ ماده مایل به جفت گیری باشد، بالاخره می ایستد و اجازه پریدن به سگ نر را می دهد.

در این حالت سگ ماده دم خود را به یکطرف کج کرده و با بالا نگه داشتن قسمت خلفی بدن عمل دخول را تسهیل می کند.

هنگامی که سگ نر روی مولد ماده می پرد و میانه بدن آن را توسط دستهای خود محکم می گیرد و حرکاتی را برای دخول شروع می کند، در این زمان نعوظ خفیفی روی داده و استخوان آلت تناسلی os penis باعث سخت شدن آلت تناسلی نر می شود.

هنگام دخول حرکات بیشتری برای اطمینان از دخول کامل انجام میگیرد و در این موقع لگن سگ نر کاملا چسبیده به سگ ماده بوده و قسمت عقب سگ نر تقریبا عمودی قرار می گیرد.

نعوظ آلت تناسلی بعد از دخول کامل انجام میشود و در این هنگام انزال کامل رخ می دهد.

قبل از جفت گیری استشمام بوی حیوان فحل و رفتار جفت گیری از عواملی هستند که باعث تحریک نعوظ می شوند.

نعوظ در سگ

نعوظ عبارت است از تورم و سختی آلت تناسلی به علت تجمع خون در بافت های آن که به دلیل تنگی وریدها و ممانعت از بازگشت خون وریدی رخ می دهد.

در سگها قبل از جفت گیری نعوظ مختصری رخ می دهد و دخول در اثر سختی استخوان آلت تناسلی تسهیل شده و به دنبال آن نعوظ کامل انجام می شود و آلت تناسلی نر در دستگاه تناسلی ماده قفل میشود، در نهایت در خاتمه جفت گیری پس از از بین رفتن نعوظ، دو سگ نر و ماده از هم جدا می شوند.

در هنگام نعوظ کامل متعاقب گره خوردن سگهای نر و ماده، انزال کامل روی می دهد.

در این موقع سگ نر به طور غریزی مایل است که از روی سگ ماده پایین بیاید و با گذاشتن هر دو دست در یک طرف بدن سگ ماده، پای طرف مخالف را به هوا بلند می کند و با عبور دادن پای خود از روی سر حیوان ماده می چرخد و این عمل سبب میشود که آلت تناسلی در نزدیکی استخوان آلت، 180 درجه به یک طرف بچرخد.

اگر نعوظ کامل رخ داده باشد آلت تناسلی نر از بدن سگ ماده خارج نمی شود.

در این حالت سگ هنوز می تواند قسمت سوم انزال خود را حتی اگر میزراه پیچیده باشد کامل کند.

خم شدن آلت تناسلی می تواند به جلوگیری از خروج خون از حشفه و در نتیجه حفظ نعوظ کمک نماید.

در زمان گره خوردن سگ نر و ماده نباید آنها را از هم جدا کرد و تلاش برای این مقصود به یقین سبب آسیب دیدن نواحی تناسلی در هر دو خواهد شد.

خروج آلت تناسلی نر متعاقب از بین رفتن تورم پیاز پیشابراهی و انبساط عضلات مهبل انجام میشود.

مراحل انزال سگ

در زمان جفت گیری و انزال سه مایع از سگ نر خارج میشود و انقباضات عضله میزراه باعث به جلو راندن این مایعات از مجرای دفران و غده پروستات در طول میزراه میشود.

قسمت اول مایع انزال که شفاف است حدود نیم تا 2 میلی لیتر بوده و ممکن است هنگام هیجانات جنسی اولیه یا به هنگام تلاش سگ برای دخول آلت تناسلی به مهبل به بیرون ریخته و یا ممکن است بعد از دخول خارج شود.

بخش اول انزال که از غده پروستات منشا میگیرد احتمالا در شستن میزراه از ادرار موثر است.

بخش دوم غنی از اسپرم بوده و حجم آن نیم تا یک میلی لیتر است و با جفت گیری و نعوظ کامل به نیمه قدامی مهبل ریخته می شود که به رنگ سفید خاکستری است.

سومین بخش انزال هم از غده پروستات منشا میگیرد معمولا هنگامی که سگها پشت به پشت قرار گرفته اند خارج می شود.

حجم این قسمت در نژادهای بزرگ 15 تا 20 میلی لیتر بوده و احتمالا به مدت زمان وضعیت گره بستگی دارد و به نظر می رسد عمل این بخش شستن مسیر عبور اسپرم ها و انتقال اسپرم ها به داخل رحم باشد.

برخی منابع وجود این مایع را برای بقا و زنده ماندن اسپرم ها در بدن سگ ماده ضروری دانسته اند. رنگ این مایع نیز شفاف است.

چرا باید از حاملگی سگ جلوگیری کرد؟

مورد دیگری که باید بدان توجه کرد آنست که هرگز نباید سگ ماده در تمام فحلی ها حامله شود.

به عبارتی لازم است که سگ ماده در بین دوره های فحلی استراحت نماید.

آبستنی مکرر و مداوم در هر فحلی می تواند سبب مرگ مادر و یا با احتمال بیشتر سبب مرگ سریع توله ها در هفته اول زایمان باشد بنابراین شایسته است پس از 2 بار زایش یک نوبت استراحت داده شود.

می توان با روش هایی باعث پیشگیری از آبستنی در سگ شد اما در صورتیکه سگ به صورت ناخواسته جفتگیری نماید با استفاده از دارو می توان موجب سقط جنین در سگ شد.