پیشگیری از آبستنی در سگ

پیشگیری از آبستنی در سگ در کشور آمریکا مشکلات افزایش جمعیت سگها به طور عمومی اطلاع رسانی گردید.

بطوریکه روند افزایش این جمعیت در جوامع شهری متعاقبا مشکلات جدی را در بهداشت انسان ایجاد می نمود.

در نواحی شهری مشکل جدی گاز گرفتگی توسط سگها مطرح بوده که به طور تخمینی هزینه های درمانی در حدود ١٠٠ میلیون دلار در سال برآورد گردید.

در آمریکا مشکلات بهداشت انسان نه تنها شامل گاز گرفتن توسط سگ مطرح بوده بلکه گسترش بیماری های انگلی و امراض میکروبی و توسعه بیماری هاری نیز مد نظر گرفته شده است.

پیشگیری از آبستنی در سگ
پیشگیری از آبستنی در سگ

دلایل عقیم سازی سگ ها

– کاهش ولگردی سگها

– کاهش ویا حذف برخی ازسرطانهای دستگاه تناسلی

-قطع دوره های تناسلی وخونریزی درسگهای ماده ودرنتیجه ازبین رفتن عوارض آن

– کاهش سلطه جویی ورفتارهای پرشی

– افزایش طول عمر

– ازبین رفتن گرفتاریهای ناشی ازآبستنی ناخواسته درحیوان نظیرتوله های اضافی وحالتهای هیجانی وعصبی

روش های عقیم کردن جهت پیشگیری از آبستنی در سگ

برای پیشگیری از آبستنی در سگ، راههای مختلفی وجود دارد.

که استفاده از این روشها به تصمیم صاحب دام بستگی دارد.

در روشهای جراحی دیگر امکان برگشت به آبستنی برای سگ وجود ندارد.

زمانی استفاده می شود که صاحب دام تمایلی به نسل کشی نداشته باشد.

پیشگیری از آبستنی در سگ به روش جراحی: اواریوهیسترکتومی یا عقیم کردن یکی از روش های بسیار موثر و مرسوم در کنترل جمعیت محسوب می شود.

در صورتیکه این عمل در مراحل اولیه زندگی حیوان صورت گیرد، خطر نئوپلازی های غدد پستانی کاهش می یابد.

مخالفت هایی که از طرف صاحبان حیوان ارائه می گردد شامل هزینه آن، خطر بی هوشی عمومی، توسعه اثرات جانبی عمل از جمله چاقی و بی اختیاری ادراری می باشد.

روش های ایمنولوژیکی: در این خصوص تلاشهایی در جهت ساختن آنتی بادی های هورمون لوتئینی (LH) به منظور جلوگیری از رسیدن LH به اعضاء هدف (تخمدان ها یا بیضه ها) می باشد.

میزان تاثیر این روش در سگ های ماده کمتر می باشد.

همچنین مطالعات مشابهی بر روی هورمون آزادکننده گنادوتروپین (LH – RH) صورت گرفته است ولی در حال حاضر هیچ گونه تکنیکی در دسترس نمی باشد.

روش دیگر که مورد تحقیق قرار گرفته است توسط مصونیت با محلول های منطقه جفت بوده که باعث جلوگیری از اتصال تخم یا اسپرم به محل مذکور شده و در نهایت موجب پیشگیری از آبستنی در سگ می شود.

بنظر می رسد که روش های ایمنولوژیکی موقتی بوده و نیاز به برنامه های مجدد در صورت در دسترس بودن روش می باشد.

روش های داخل مهبلی و داخل رحمی

با توجه به موقعیت ساختمانی این اعضاء، گردن رحم سگ ماده کامل بوده ولی غیر قابل کانول گذاری در مهبل می باشد.

بنابراین قراردادن یک دستگاه IUD نیاز به عمل جراحی لاپاراتومی می باشد.

همچنین صرف هزینه و خطرهایی که مربوط به بی هوشی عمومی و فرآیند جراحی می باشد. بنابراین استفاده از روش IUD در سگ های ماده عملی نمی باشد.

از بین بردن چرخه تناسلی: این عمل در زمانی صورت می گیرد که تکامل جنینی در هیپوتالاموسی یا به صورت نر (غیر چرخه ای) یا ماده (چرخه ای) تظاهر می نماید.

قرار دادن حیوان در برابر آندروژن ها در این مرحله بحرانی باعث ایجاد یک هیپوتالاموس بدون چرخه ای علی رغم فنوتیپ جنسی می شود.

در سگ ها این دوره به ظاهر در رحم صورت می گیرد و چنین درمانی باعث ایجاد ناهنجاری های ساختمانی در دستگاه ادراری تناسلی می گردد.

عوامل دارویی

پروژستاژن ها

اولین هورمون که در جهت کنترل فحلی (استروس) حیوانات استفاده می شود پروژسترون می باشد و اولین گزارش استفاده این دارو در سگ های ماده در سال ١٩٥٢ می باشد.

بنابراین تعداد زیادی از ترکیباتی که بطور اولیه باعث فعال شدن پروژسترونی می شوند در مهار استروس سگ و گربه ها بکار رفته است.

ترکیبات هورمونی که امروزه در پیشگیری از آبستنی در سگ مورد استفاده قرار می گیرند شامل:

پروژسترون، هیدروکسی پروژسترون استات، مدروکسی پروژسترون استات و مژسترول استات می باشند.

مهمترین اثرات جانبی هیپرپلازی آندومتریوم کیستی همراه یا بدون عفونت وتوسعه نئوپلازی غدد پستانی ودیابت می باشند.

استات مژسترول

این دارو یک عامل پروژسترونی قوی و خوراکی فعال با نیمه عمر کوتاه (٨ روز) در سگ ها می باشد.

به طور رایج در جهت کنترل استروس سگ دو مکانیسم وجود دارد.

یکی توقف چرخه در زمان پرو استروس (جلوگیری از استروس) و دیگری به تاخیر انداختن یک استروس قابل انتظار قبل از شروع پرو استروس می باشد.

این درمان متعاقب چرخه و باروری اثری ندارد.

برای پیش گیری از استروس مژسترول را روزانه به مدت ٨روز به میزان ٢/٢ میلیگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن مصرف می کنند.

بطوریکه شروع مصرف در خلال ٣ هفته اول پس از شروع ترشحات خونی و تورم فرج می باشد.

کاهش اثر دارو زمانی اتفاق می افتد که درمان از پرواستروس ٣ روز به تاخیر بیافتد.

اما و اگرها در درمان با استفاده از مژسترول

اگر جفت گیری در خلال ٣ روز اول درمان صورت گرفت بایستی درمان مژسترول را قطع نمود و درمان مقتضی در خصوص جفتگیری نامناسب اعمال گردد.

اگر جفت گیری پس از ٣ روز درمان اتفاق افتاد درمان دارویی را بایستی ادامه داد بطوریکه این دارو در اکثر حالتها از آبستنی جلوگیری می کند.

بمنظور به تاخیر انداختن یک دوره فحلی قابل انتظار مژسترول به میزان ٥٥/٠ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن روزانه به مدت ٣٢ روز مصرف می گردد.

بطوریکه شروع حداقل یک هفته قبل از شروع پرو استروس بر اساس تاریخچه بیمار می باشد.

اگر درمان به روش به تاخیر انداختن در انتهای آنستروس شروع شود، دوره فحلی بعدی بایستی در ٥ تا ٦ ماه اتفاق بیافتد.

اگر درمان در خلال دوره اولیه تا اواسط آنستروس صورت گیرد دیگر اثری بروی وقوع چرخه بعدی نخواهد داشت.

آزمایش مایعات واژن در زمان درمان با مژسترول مفید بوده و اگر در یک نمونه اریتروسیت ها مشاهده شود، نبایستی از درمان تاخیری استفاده نمود.

اثرات جانبی موقتی شامل افزایش اشتها، کاهش فعالیت، افزایش وزن و بندرت در خلال درمان شیردهی دیده می شود.

تغییر در پوشش مویی و حس بویایی مشاهده نمی شود.

سگ آبستن

آندروژن ها

تستوسترون

پروپیونات تستوسترون در جلوگیری از استروس سگهای کاری، مخصوصاً سگهای مسابقه ای گری هاند، مورد استفاده قرار گرفته که باعث پیشگیری از آبستنی در سگ ها گردیده است.

سگ های ماده گری هاند را هر هفته به میزان ٢٥ میلیگرم به صورت خوراکی از تستوسترون مورد مصرف قرار می دهند، بطوریکه استروس آنها به مدت ٥ سال به تاخیر انداخته می شود و بعد از آن نیز حالتهای تناسلی به حالت اولیه بر می گردد.

اثرات جانبی هیپرتروفی کلیتوریس و التهاب واژن مشاهده شده است.

میبلرون

یک ترکیب سنتتیک ١٩ نوراستروئید که یک عامل مهار کننده طویل المدت استروس می باشد.

میبلرون یک عامل آندورژیک استروئید ضد گونادوتروپیک آنابولیکی بوده که از فعالیت پروژستاژن ها یا استروژن جلوگیری می کند.

در نژادهای خالص و دورگه دوره درمان متجاوز از ١٣٠٠ روز می باشد.

و مهار استروس در بیش از ٩٥% موثر می باشد.

میزان مصرف متغیر بین ٣٠میکروگرم روزانه برای سگ های با وزن ١ تا ١٢ کیلو تا ١٨٠ میکروگرم روزانه برای سگهای بیش از ٤٥ کیلوگرم و برای سگ های ژرمن شپرد و دورگه ها می باشد.

اثرات جانبی  شامل هیپرتروفی کلیتوریس و التهاب واژن در سگهای ماده نابالغ، کلفت شدن صدا، افزایش ترشحات چشمی، و التهاب پوستی سبوره در تعدادی از بیماران مشاهده شده است.

در خلال مصرف این دارو افزایش خفیف تا متوسط آنزیم های کبدی و کاهش کلسترول سرم دیده می شود.

میبلرون وقفه ای در پرو استروس یا استروس در سگ های ماده ایجاد نمی کند و نیاز است که درمان ٣٠ روز قبل از شروع پرو استروس اعمال گردد.

تمامی مطالب سایت از تجربیات و دانش دامپزشکان تیم شیک پت و منابع معتبر خارجی و داخلی جمع آوری و ارائه گردیده است.